De norm stellen


De situatie dat je een vegetariër te eten krijgt kennen we allemaal wel. Zo’n etentje betekent voor de doorgewinterde omnivoor met beperkte culinaire capaciteiten doorgaans een enorme opgave. Als gastheer/-vrouw/-x wil je je van je beste kant laten zien, hetgeen een eindeloze tocht langs marktkraampjes en kruidenstalletjes zou kunnen inhouden. En omdat je je gast helemaal in het zonnetje wilt zetten, eet je zelf een hapje vegetarisch mee, in plaats van een vleesgerecht voor jezelf te bereiden (luiheid siert de mens ook natuurlijk). De niet denkbeeldige situatie dat je gast een veganist blijkt te zijn terwijl je een heerlijke Turkse yoghurt in het gerecht had gebruikt laten we voor de gezelligheid maar even achterwege. Stel dat het allemaal lukt en jij voor een tegenbezoek uitgenodigd wordt, denk jij dat je kennis dan voor jou een heerlijke zalmschotel zal klaarmaken terwijl hij/zij/x voor zichzelf een linzengerecht geprepareerd heeft? Natuurlijk niet. De vegetariër stelt de norm en als omnivoor schik je je daarnaar.

Nou is bovenstaand voorbeeld betrekkelijk onschuldig. Vegetarisch/veganistisch eten is tegenwoordig helemaal ‘in’ (en lekker!) en zo erg is het nou ook weer niet als je dat als omnivoor eens moet/mag eten. Minder onschuldig is het volgende voorbeeld. Organisaties met een groeiend aantal moslims in het personeelsbestand krijgen vroeg of laat een bedrijfskantineprobleem. Op zich is het helemaal niet vreemd (en ook niet erg) dat daar na verloop van tijd de vraag om halal voedsel ontstaat. Het geeft bovendien de uitbater van de restaurantruimte een nieuwe markt. Centjes dus. Maar zo’n uitbater kan besluiten om het gehele assortiment dan maar halal te maken omdat twee assortimenten (denk aan het voorbeeld met de vegetarische gast en twee keer koken) gewoon veel gedoe oplevert qua planning, inkoop en risico’s op weggooien van producten. Gevolg: de minderheid stelt (indirect) de norm, want niet-moslims zitten, vaak zonder dat zij het weten, halal te eten.

Ernstiger is de Zwarte Piet-discussie. Hoewel ik mij zeker wel kan inleven in mensen die problemen met dit fenomeen hebben, is deze discussie van meet af aan op de verkeerde wijze gevoerd. Onze bestuurders hadden met een groep vertegenwoordigers in gesprek moeten gaan, moeten concluderen dat er in onze maatschappij zeer beperkt draagvlak bestaat voor wijziging van ‘Piet’ en het daarbij moeten laten. In plaats daarvan is al dan niet geveinsde gekwetstheid een rol gaan spelen, hebben media ruim baan gegeven aan ‘gekwetsten’ en zijn steden en organisaties zelf aan de slag gegaan om de gekwetsten tegemoet te komen. Met als triest dieptepunt onze NPO die nu met ‘roetveegpieten’ in de weer is gegaan. In dit geval stelt een (zeer) kleine minderheid dus de norm voor de overgrote meerderheid.

Maar het kan nog veel extremer. Want we hebben nu ook een standbeelden- en straatnaamdiscussie, een Gouden Eeuw-discussie, aangezwengeld door….ja, door wie eigenlijk? Hoeveel mensen ‘storen’ zich hier nu eigenlijk aan? Namens wie spreken zij? Deze vraag wordt vrijwel nooit gesteld en je kunt al op je klompen aanvoelen dat deze groep ‘gekwetsten’ uiteindelijk zijn zin gaat krijgen. Is het niet morgen dan wel over een paar jaar.

Ik begon dit verhaal met de best omvangrijke groep vegetariërs/veganisten die zich een beetje onbuigzaam opstelde. We zijn gekomen bij gekwetste groeperingen die bijna helemaal niemand vertegenwoordigen, behalve zichzelf. Het logisch sluitstuk van dit verhaal is dat organisaties ook het risico op gekwetstheid gaan uitbannen. Dit begon al bij de Nederlandse Spoorwegen die twee jaar geleden besloot om ‘dames en heren’ te vervangen door ‘beste reizigers’. De anderhalve transgender in ons land die wel eens de trein pakt zou zich namelijk gekwetst kunnen voelen bij de aanspreektitel ‘dames en heren’, waarin ‘x’ zich niet herkent. Genoeg waanzin? Nee, want vandaag las ik dat mevrouw van Engelshoven (Emancipatie) een eind wil maken aan ‘seksistisch speelgoed’. Niet dat daar ooit over geklaagd is, maar voorkomen is beter dan genezen. Het personeel in speelgoedwinkels mag ook niet meer vragen of het cadeau voor een jongen of een meisje is, want dat zou kwetsend voor de ouders kunnen zijn. En elk risico op kwetsen moet bij voorbaat al in de kiem gesmoord worden.

Ik heb even geen energie om deze gedachtelijn nog verder door te trekken. Eén ding weet ik wel: dit stopt nooit, tenzij iemand eens flink op de rem gaat staan.

How useful was this post?

Click on a star to rate it!

Average rating / 5. Vote count:

As you found this post useful...

Follow us on social media!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *