De kracht van taal

Ik ben verzot op onze taal. Nieuwe woorden, mooie constructies, grappige samentrekkingen, ik kan er alleen maar van genieten. Voorheen las ik met veel plezier de boekjes van Jan Kuitenbrouwer, waarvan Oubotaal (oubollig taalgebruik) nog steeds mijn favoriet is. Oubotaal associeer ik altijd met de niet zo grappige, ja wat platvloerse oom die familieverjaardagen opschrikt met de verkeerde moppen. Zo iemand zegt dan bijvoorbeeld: ‘Ja, dat zei m’n vrouw vannacht ook!’, om vervolgens om zijn eigen grap te gaan lachen. Voorbeelden te over van oubotaal en met name het café heeft echt pareltjes opgeleverd. Een goudgele rakker (een biertje), een setje/stelletje/peper- en zoutstelletje (een biertje met een jenever) zijn zo wat voorbeelden. Het doet menigeen de wenkbrauwen fronsen, maar Kuitenbrouwer heeft er een prachtige bloemlezing van gemaakt.

Ook de Bommelsaga bevat schitterende vondsten. Naast de licht ironische toonzetting van de verhalen valt ook de benaming van de hoofdpersonen op. Enkele voorbeelden: de ambtenaar Dorknoper, de excentrieke en griezelige wetenschapper Sickbock. Ook het woord minkukel, thans geheel ingeburgerd, werd door Toonder gemunt.

Vanuit mijn liefde voor taal lees ik ook graag GeenStijl, de wat dwars-anarchistisch-studentikoze nieuwsblog. Woorden als reaguurder (iemand die GS afsurft en her en der comments plaatst) zijn inmiddels niet meer weg te denken uit onze taal. En toen ik het woord dobberneger (een Afrikaanse migrant die tracht de Middellandse Zee over te varen in de hoop een beter leven in Europa te bereiken) voor het eerst hoorde viel ik van mijn stoel van het lachen. Nu nóg nemen policor trutjes aanstoot aan dat woord, hetgeen mij steevast doet glimlachen.

GeenStijl maakt nog steeds furore met nieuwe taalvondsten, maar hoe zit het dan met onze mainstream media? Spelen die ook met taal? Jazeker! Alleen: ze zijn er niet zo heel goed in. Iedereen kent de wat sleetse term verwarde man (een -vaak- criminele man van niet-westerse afkomst). Omdat deze term zo vaak gehanteerd wordt is het niet langer mogelijk voor het publiek om een écht verwarde man te onderscheiden. Reacties als ‘jaja, zal wel weer!’ verschijnen dan op social media, ten teken dat men het niet langer vertrouwt. Ook het veelvuldig gebruik van de term jongeren leidt tot verwarring, want wat voor jongeren worden hier aangeduid? Mainstream media, in al hun dommigheid, schrijven af en toe ook jongeren op een scooter, waarna ook ik vrijwel geen twijfel meer heb: dit moeten wel haast Marokkanen zijn. Misschien is dat wat bevooroordeeld, maar ik ben er dan in elk geval eerlijk over.

Maar, soms lees je ook wel prachtvondsten, zoals in dit artikel: “Eind mei liep een demonstratie van Pegida bij de Al-Fourqaan moskee uit op rellen. Honderden buurtbewoners gingen de straat op en richtten zich tegen de demonstranten.” Buurtbewoners dus, maar eigenlijk: moslims die lak hebben aan democratisch vastgelegd demonstratierecht en uitoefening van dat recht desnoods met geweld onmogelijk maken. Ik vond het wel creatief eigenlijk.

De creatievelingen van met name de NOS hebben op dit moment echt een field day. Naar aanleiding van de mogelijke terugkeer naar ons land van de IS-kalifaatterroristen mocht ik optekenen:

  • terugkeerders
  • IS-strijders
  • uitreizigers
  • Syrië-gangers
  • jonge, naïeve vrouwen

Ik voorzie dat we de komende weken, misschien wel maanden, nog meer van zulke vondsten gaan aanhoren, want dit gedoe is nog lang niet voorbij. Misschien kan ik dan ook eens zo’n boekje gaan maken als Kuitenbrouwer.

How useful was this post?

Click on a star to rate it!

Average rating 4.8 / 5. Vote count: 19

As you found this post useful...

Follow us on social media!

1 thought on “De kracht van taal”

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *