Paasbespiegelingen

“Ils éprouvaient ainsi la souffrance profonde de tous les prisonniers et de tous les exilés, qui est de vivre avec une mémoire qui ne sert à rien.”

In ‘La Peste’, dat ik nu voor de derde keer lees, maakt Albert Camus een aantal rake opmerkingen over de inwoners van de Algerijnse stad Oran. Die stad wordt overvallen door de pest, een ziekte waarvan men dacht dat die overwonnen was. Ook al is de vergelijking niet één op één te trekken, de omstandigheden waarin wij ons nu bevinden hebben er veel van weg: gedwongen quarantaine, een maatschappelijk leven dat geheel tot stilstand gekomen is en veel doden en zieken. Hoofdpersoon is dokter Rieux, die zonder enige vorm van heroïek alleen maar doet wat nodig is in zo’n situatie, namelijk: redden wat er te redden valt.

Bovenstaande passage komt er, vrij vertaald, op neer dat de bewoners van Oran na de afsluiting van hun stad begrijpen dat zij feitelijk het leven van een gevangene of verbannene leiden: ze denken nog terug aan hoe het was, maar ze begrijpen ook dat die herinnering geen enkele zin heeft. Ook aan de toekomst (een terugkeer naar hoe het was?) durven zij niet te denken, want niemand weet hoe lang hun opsluiting nog gaat duren.

We weten allemaal nog hoe het was. We bezochten nog niet eens zo lang geleden het café, het museum, de bioscoop, het theater, we maakten een strandwandeling, we vierden verjaardagen of nodigden vrienden uit voor een etentje. Is dit alles voorgoed verloren? Hoe lang zitten we nog in deze situatie? De hang naar hoe het was, zie ik in het toenemende ongeduld dat zich sluipenderwijs meester begint te maken van ons land, niet alleen omdat handel en economie weer op gang moeten komen, maar ook in ‘gevangenen’ die het (nu al) zat zijn. Dat ongeduld zal alleen maar toenemen als de maatregelen langer van kracht blijven. Hoe lang voordat we onze familieleden en vrienden weer in de armen mogen sluiten? Niemand die het weet, misschien kan het wel nooit meer? Hoe ziet een exit-strategie eruit? Hoe verhoudt een nationale exit-strategie zich eigenlijk tot het vrije verkeer binnen Europa? Leuk als wij hier de zaakjes op orde krijgen, maar als via de achterdeur één besmette Spanjaard of Roemeen naar binnen loopt, begint het hele spel weer opnieuw toch? Aan wat voor periode moeten we denken? Hoe zit het met (groeps-)immuniteit?

Niet-experts kunnen op al deze vragen in hun hoofd een antwoord (trachten te) formuleren, maar de totale zinloosheid van die antwoorden komt al vlot in beeld als de realiteit zich weer opdringt. Net als bij de inwoners van Oran daalt ook hier het besef in dat we niet zelf leven, maar geleefd worden, dat we het eigenlijk alleen maar van dag tot dag kunnen bekijken en dat we aan het eind van vandaag nog een streepje mogen turven in onze cel, geketend door een onzichtbare cipier, in de hoop ooit vrijgelaten te worden.

Wilt u mijn schrijfsels steunen? Dankzij uw donaties kan ik u deze content aanbieden. Gebruik de doneerknop op deze pagina.

How useful was this post?

Click on a star to rate it!

Average rating 4.7 / 5. Vote count: 14

No votes so far! Be the first to rate this post.

As you found this post useful...

Follow us on social media!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *