Waar is de controle?

Dat de populariteit van de leider of de regering stijgt in tijden waarin het erom spant is niets nieuws. Dat veel media zich in zo’n periode nog veel demonstratiever opstellen als loopjongetje van de zittende macht evenmin. Mark Rutte staat aan het hoofd van een kabinet dat vóór het uitbreken van de Corona-crisis op weg was om de boeken in te gaan als het minst populaire van na de Tweede Wereldoorlog. Inmiddels lijkt dat alweer een eeuwigheid geleden: in de laatste peiling van Maurice de Hond staat Ruttes VVD alweer op 30 zetels en kan de regeringscoalitie bogen op 64 virtuele zetels (dat was vóór de crisis slechts 53). Die winst is niet anders uit te leggen dan een electorale beloning voor de gekozen Corona-aanpak. Zij gaat grotendeels ten koste van oppositiepartijen Forum voor Democratie en PVV, die daarin een afstraffing kunnen zien voor hun zwalkende inbreng.

Oppositie voeren was al lastig. We herinneren ons allemaal de koehandel tussen het kabinet en de constructieve oppositie nog wel. Door monistische uitruil in (de coulissen van) beide kamers bleken debatten over belangrijke onderwerpen een rituele dans, waarvan de uitslag al van tevoren vaststond. De huidige crisis heeft die tendens versterkt. Niet alleen boks je als oppositie op tegen een kabinet dat zich in elk geval inzake ‘Corona’ met allerlei experts omringd weet (experts die bovendien niet van pottenkijkers houden), ook de regels van social distancing werken in je nadeel: vanwege het samenscholingsverbod en de 1,5 meter-regel vinden debatten in een vrijwel lege Tweede Kamer plaats. Dat markeert weliswaar geen wezenlijke verandering van de situatie (ook voorheen was die vrijwel uitgestorven), maar pesterijtjes als hoofdelijk stemmen zijn daardoor onmogelijk geworden: fracties nemen per mandaat een standpunt in. Doordat partijen als GroenLinks en de PvdA (die laatste partij heeft met van Rijn zelfs een plekje op het pluche gekregen) nu helemaal gestopt zijn met oppositie voeren, is er geen houden meer aan en kan het kabinet het ene na het andere voorstel erdoor jassen.

Alsof dat nog niet erg genoeg is, blijkt Rutte niet langer een grondwettelijke primus inter pares te zijn, maar komt hij steeds meer over als de échte leider, overigens een logisch bijproduct van welke crisis dan ook. En om heel eerlijk te zijn, als ik me alleen beperk tot vak K en zie wie deze kwaliteiten ook bezit, kom ik niet verder dan -misschien- Wopke Hoekstra. De rest lijkt me veel te licht om zo’n grote verantwoordelijkheid te dragen.

Bijzondere tijden vragen om bijzondere, soms onwenselijke maatregelen. Bovenstaande gang van zaken is wellicht nu dan een lesser evil, maar er schuilt wel een gevaar in. Macht die niet of nauwelijks gecontroleerd wordt (en bovendien meer en meer samengebald wordt in één persoon), heeft namelijk altijd de neiging om deze situatie, ook ná een overwonnen crisis, te willen bestendigen. Geheel terecht riep PVV-leider Wilders dan ook op om het mei-reces te schrappen en door te gaan met wat van een parlement verwacht mag worden: de regering controleren. Maar de Tweede Kamerleden zeiden ‘nee’, waarmee zij aangaven dit scenario niet te (willen) zien en de voorkeur te geven aan een weekje vakantie.

Mijn oplossing: ‘Corona’ maakt op dit moment alle andere onderwerpen irrelevant. Die andere onderwerpen (‘klimaat’ is er bijvoorbeeld zo een) zouden nu controversieel verklaard moeten worden, een beetje zoals een demissionair kabinet niet mag doorregeren na zijn val. Daarnaast moeten alle recessen geschrapt worden en moet het Outbreak Management Team volledige openheid geven. Inzet van allen (niet alleen van het kabinet dus) is essentieel om deze noodsituatie het hoofd te bieden. Lijntrekkers kunnen we daar niet bij gebruiken.

Wilt u mijn schrijfsels steunen? Dankzij uw donaties kan ik u deze content aanbieden. Gebruik de doneerknop op deze pagina.

How useful was this post?

Click on a star to rate it!

Average rating 5 / 5. Vote count: 7

No votes so far! Be the first to rate this post.

As you found this post useful...

Follow us on social media!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *