Helaas?

Met een verschil van slechts 258 stemmen heeft Hugo de Jonge de strijd om het leiderschap van het CDA in zijn voordeel beslecht. Dat hij zou winnen was niet echt een verrassing, maar het minieme verschil waarmee hij uitdager Omtzigt achter zich liet, is dat natuurlijk wel.

Die kleine overwinning is eigenlijk slecht nieuws voor de Jonge. Want van zijn eigen leden heeft de ambitieuze ijdeltuit nou niet echt een mandaat gekregen om de partijkoers naar zijn hand te zetten. Hij zal bij alles wat hij doet de adem van de Omtzigt-fans in zijn nek voelen. Een groot deel van de CDA-leden wil dat hun partij zich anders gaat gedragen in het parlement, met name op het gebied van regeringscontrole, in plaats van de gebruikelijke marketingspraatjes van carrière-politici. Zo interpreteer ik althans deze uitslag.

In feite zijn we getuigen van een ‘populistische’ revolte binnen een ‘kartelpartij’, die evenwel net niet groot genoeg is gebleken om de doorslag te geven. En ook hier slaat (zij het zeer nipt), net als bij bijvoorbeeld landelijke verkiezingen, koudwatervrees toe op het moment dat het er écht om gaat. De Jonge is wellicht niet perfect, maar in elk geval weten we wat we kunnen verwachten, zo laat de gedachtengang van de ‘meerderheid’ van de CDA-leden zich samenvatten. (Zie ook: Rutte is niet perfect, maar met Baudet of Wilders of een andere ‘systeemuitdager’ weten we niet waar we aan beginnen).

Ik krijg sterk de indruk dat PVV en Forum niet ontevreden zullen zijn met deze uitslag. Bij grote delen van hun achterban is Omtzigt populair, omdat hij zich zo onkartelliaans opstelt in de Kamer. Was hij de nieuwe leider van het CDA geworden, dan zou dat vermoedelijk wel wat stemmen gekost hebben aan die partijen. Met de Jonge aan het roer zullen ze het gemakkelijker hebben: hij heeft een coalitie met beide partijen (hoezo, ‘kartel’?) op voorhand al uitgesloten. Daar kunnen ze hem natuurlijk op pakken. Ook het gegeven dat hij een van de boegbeelden van Rutte-III is, maakt hem straks een gemakkelijke schietschijf in de campagne. Dat de achterban van het CDA intern zo verdeeld blijkt te zijn, zal, ten slotte, zeker een obstakel voor een heldere verkiezingscampagne gaan inhouden voor de Jonge: wie beide vleugels tevreden wil houden, kan maar beter niet al te extreme dingen gaan roepen.

Dat het gekonkelefoes, de achterkamertjespolitiek en het verstikkende monisme zo taai zijn, bewijst deze tweet van Jesse Klaver, die zijn vreugde om de Jonges verkiezing niet onder stoelen of banken steekt:

Let wel, het is de leider van een oppositiepartij, die hier een bruine arm haalt bij de leider van een regeringspartij, tevens minister. Natuurlijk, Groen Links voert al meer dan een jaar geen échte oppositie meer, omdat het blij is met de megalomane klimaatplannen van het kabinet (dat was u wellicht vergeten, maar ‘klimaat’ komt straks weer terug als we van ‘Corona’ af zijn, maakt u zich alstublieft geen illusies) en omdat het hengelt naar regeringsdeelname. Maar moet je dan zo je vreugde uiten? Alleen maar omdat de Jonge ‘kartelstyle’ al begonnen is met uitsluiten en jij je kans ruikt?

Toen Rob Jetten het stokje overnam van Alexander Pechtold, gebeurde iets soortgelijks. Rutte keek uit naar samenwerking. Samenwerking? Een premier die samenwerkt met een volksvertegenwoordiger? Maar ook zijn coalitiegenootjes gingen er tot de elleboog in. De inmiddels afgeloste Buma (CDA) maakte het nog het bontst: Jetten mocht ook best proberen zich van de andere drie regeringspartijen te onderscheiden, als hij maar binnen de lijntjes bleef kleuren (wat hij met verve gedaan heeft trouwens).

Ik begrijp wel dat de leider van een coalitiepartij een andere rol heeft dan die van een oppositiepartij. Maar moet je nou zo opzichtig je gebrek aan interesse voor het parlementaire handwerk (de regering controleren dus) en daarmee dédain voor de kiezer etaleren? Ik zeg dédain, want het lijkt erop dat ook Klaver, in navolging van Hugo de Uitsluiter, de kaarten al aan het schudden is. Het enige wat nog nodig is, zijn kiezers die volgend jaar een hokje rood maken op een stemformulier. Maar ach, dat is slechts een formaliteit.

Met de Jonge als leider zal er niet veel veranderen, zijn verstandige opmerkingen over immigratie ten spijt. Want we weten allemaal dat hij zijn uitspraken vergeten zal zijn wanneer zijn partij weer aan een kabinet kan deelnemen. Het is zeker jammer dat Omtzigt het niet geworden is, hoewel ik twijfel aan zijn leiderschapskwaliteiten. Dat een stabiele bestuurderspartij als het CDA ondertussen ook veel leden telt (bijna de helft dus), die de huidige vorm van politiek bedrijven niet meer ziet zitten, stemt mij in elk geval wel hoopvol.

Wilt u mijn schrijfsels steunen? Dankzij uw donaties kan ik u deze content aanbieden. Gebruik de doneerknop op deze pagina.

How useful was this post?

Click on a star to rate it!

Average rating 5 / 5. Vote count: 19

No votes so far! Be the first to rate this post.

As you found this post useful...

Follow us on social media!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *